Triết lý giáo dục và việc đào tạo người tài cho nước ngoài
Năm 2004, nhân gặp các đại biểu Quốc hội đi lấy ý kiến cử tri về cải cách giáo dục trước khi đi dự kỳ họp thứ 6 Quốc hội khoá XI cuối tháng 10 năm 2004, tôi tự thấy mình là một người cầm bút, phải có trách nhiệm đóng góp ý kiến. Tôi đã viết 7 ý tưởng về giáo dục và đào tạo nhân tài, đăng liên tiếp trên báo Văn Nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam tại các số 35 + 36 (2.9.2004), số 38 (18.9), số 42 (16.10), số 43 (23.10), số 44 (30.10.2004), số 45 (6.11.2004), trên báo Tuổi Trẻ (số ra ngày 9.11.2004) và đăng toàn bộ trên Vietnamnet. Hiện nay 7 ý tưởng ấy vẫn còn lưu trên trang Web: http://gactholoc.net. Tháng 10 năm 2013 nầy, dự thảo về chấn hưng giáo dục vừa được thông qua ở Hội nghị Trung ương 8, đang được đưa vào chương trình thảo luận để thông qua tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIII nầy, tôi xin gởi đến Quốc hội vài ý kiến nhỏ.

1. Trong cuộc sống hiện nay, mọi sản phẩm tinh thần hay vật chất đều được xây dựng, sản xuất dưới sự chỉ đạo của một triết lý rõ ràng. Ví dụ như ta thường nghe triết lý sản xuất hàng hóa một thời là “nhanh, nhiều, tốt, rẻ”; triết lý của giáo dục của VNCH ở miền Nam trước năm 1975 là “nhân bản - dân tộc và khai phóng”; triết lý của điện ảnh Việt Nam vừa được công bố trong Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 18 ở Quảng Ninh là “ dân tộc - nhân văn - sáng tạo - hội nhập”. Tôi không rõ trong đề án cải cách giáo dục mà Quốc hội đang chuẩn bị thảo luận và thông qua đã thiết lập được triết lý của giáo dục Việt Nam thời hội nhập nầy chưa (?). Nếu chưa đề nghị Quốc hội nên bàn. Một nền giáo dục mà không được vận hành theo một triết lý phù hợp tiên tiến thì không bao giờ thoát ra khỏi sai lầm, khủng hoảng, suy thoái;

2. Cải cách giáo dục để đào tạo con người có văn hóa, có đạo đức, có kỹ năng sống và làm việc và đặc biệt đào tạo nên những nhân tài cho đất nước. Nhưng trong thực tế, cũng có nhiều người tài không do nền giáo dục của nhà nước tạo nên mà do chính họ tự học, tự học trong nước và học ở ngoài nước. Qua đó ta đặt ra câu hỏi: Cái gì đã thu hút sự phấn đấu học để thành tài của tuổi trẻ? Tôi đã khảo sát tìm hiểu đều có câu trả lời là: Phấn đấu học hành thành tài để được sử dụng thi thố tài năng, để được có một cuộc sống tốt, được đóng góp đúng sức mình cho xã hội, cho đất nước. Vì thế, cải cách giáo dục phải đi đôi với chính sách dùng người tài, người có kỹ năng tốt. Chính sách dùng người của nhà nước ta hiện nay còn nhiều bất cập. Vì thế giáo dục Việt Nam vừa qua đào tạo được nhiều người tài, nhiều người có kỹ năng làm việc tốt phần lớn đi làm cho các công-ty, tập đoàn nước ngoài. Nếu không có chính sách dùng người tài mà chỉ lo cải cách giáo dục để đào tạo người tài …thì đó là việc đào tạo người tài cho nước ngoài. Có lẽ không ai trong chúng ta muốn như thế. Quốc hội nghĩ sao?

Huế, ngày 22-10-2013

Nguyễn Đắc Xuân 

 
 
Các bài Ý tưởng khác