Gặp gỡ nhà báo - nhà văn Nguyễn Đắc Xuân
Nguyễn Đắc Xuân là nhà báo, nhà văn, nhà nghiên cứu khá nổi tiếng về văn hóa Phú Xuân, lịch sử của triều Nguyễn, về những phong trào yêu nước chống Pháp ở miền Trung thế kỷ 19, nền văn học dân gian của Huế kể cả những chuyện “thâm cung bí sử” thuộc dòng tộc vua quan triều Nguyễn... Ông từng tham gia phong trào đấu tranh của sinh viên học sinh tại Huế trong một thời gian dài, sau đó thoát ly lên rừng hoạt động, vì vậy ông còn là một nhân chứng quan trọng của một thời kỳ lịch sử đầy khốc liệt tại miền Trung. Nhân ngày đầu năm, có dịp trở lại Huế, chúng tôi đã gặp gỡ, trao đổi với ông trong một không khí hết sức cởi mở, chân tình.

Nhà văn, nhà báo Nguyễn Đắc Xuân qua ký họa của CHÓE

Phóng viên (PV): Thưa ông, nghe nói ông sắp đi Pháp. Xin hỏi ông đi với mục đích gì?

Ông Nguyễn Đắc Xuân: Tôi đi theo lời mời của Hội “Người yêu Huế” tại Pháp. Hội này trong nhiều năm - tôi từng làm đại diện cho họ tại Huế - có mục đích thúc đẩy sự mở cửa quan hệ của Huế về phía Pháp. Đây là lần thứ hai tôi trở lại Paris để tiếp tục nghiên cứu về lịch sử của triều Nguyễn mà ngoài tư liệu trong thư viện còn có những tư liệu sống, không đi thì sẽ thất thoát. Tôi còn thu thập thêm tư liệu ở Pháp để hoàn tất một công trình nghiên cứu về Lăng mộ của vua Quang Trung. Nên nhớ năm 2001 đánh dấu 200 năm Nguyễn Ánh trở lại Phú Xuân, 200 năm Lăng mộ vua Quang Trung bị đào bới. Ở Pháp còn những tài liệu từ những người Pháp đã đến Việt Nam thời Quang Trung.

PV: Xin ông  cho biết, hiện nay ông đang tập trung vào những công trình nghiên cứu gì?

Ông Nguyễn Đắc Xuân: Chương trình làm việc của tôi hiện nay vừa cho đời vừa cho bản thân tôi. Sắp tới, tôi sẽ hoàn thành một tiểu thuyết về phong trào đấu tranh phật giáo của sinh viên, học sinh; Viết “Hồi ký 9 năm kháng chiến” Trong tác phẩm này tôi viết với tư cách là nhân chứng lịch sử với đầy đủ mọi sự thật của một thời kháng chiến chống Pháp; Haòn tất công trình nghiên cứu Lăng mộ Quang Trung và viết một số sách khác có đề tài như: Vấn đề thi cử và các nhà khoa bảng Thừa Thiên-Huế; Danh tướng triều Nguyễn, Danh thần triều Nguyễn, thầy giáo triều Nguyễn...

Tôi cũng dồn hết tâm lực đã chuẩn bị mấy chục năm qua cho bộ Trường thiên tiểu thuyết về triều Nguyễn, dự định sẽ chuyển thể thành kịch bản phim. Tôi nghĩ rằng lịch sử Việt Nam không thể thiếu vấn đề để nói. Chi Trầm Hương (hãng phim Tây Đô) vẫn luôn thúc dục tôi hoàn tất bộ Trường thiên này. Nói chung mọi công trình kể trên phải hoàn thành trước thế kỷ 21.

PV: Xin mạn phép ông, được trở lại vấn đề Nguyễn Hiển Dĩnh, là vấn đề mà ngườio đọc vẫn quan tâm.

Ông Nguyễn Đắc Xuân: Tôi đã nghiên cứu vấn đề này hơn 10 năm nay. Nói một cách tế nhị, ông Nguyễn Hiển Dĩnh là một nhà đạo diễn tuồng thì tôi không có ý kiến nhưng nếu nói ông Nguyễn Hiển Dĩnh là một nhà yêu nước thì tội nghiệp cho các cụ Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Cao Vân... quá. Tôi có đặt vấn đề tại sao Nguyễn Hiển Dĩnh làm quan lại như vậy trong khi hồ sơ quan lại triều Nguyễn lại không có tên ông. Tôi có đủ tài liệu để chứng minh Nguyễn Hiển Dĩnh đích thực là Nguyễn Dĩnh, là người chỉ điểm những người yêu nước cho Pháp. Trong giai đoạn lịch sử từ Duy Tân đến Cần Vương, thì ông ta là Nguyễn Thân thứ 2. Chính ông Nguyễn Bá Thanh, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, trong buổi họp báo đã quyết định rút tên đường Nguyễn Hiển Dĩnh, theo tôi là rất khôn ngoan và tế nhị. Tôi sẽ công bố tài liệu này, vấn đề là chọn thời điểm nào, quan niệm của tôi về lịch sử là sự chân thực. Trong tài liệu của tôi, tôi cũng không đả động gì đến bài viết của ông Nguyễn Văn Xuân, ông Hoàng Châu Ký hoặc ai khác cả. Cũng xin khẳng định rằng không có một áp lực nào có thể làm chùn chân tôi trong việc cung cấp sự thật cho lịch sử cả.

PV: Được biết ông đang tham gia nhiều công tác từ thiện?

Ông Nguyễn Đắc Xuân: Tôi xuất thân là một học sinh nghèo ở nông thôn lên Huế học, tôi hiểu nổi khổ của mình vì vậy đã nhiều năm tôi làm công việc này... Việc làm có ý nghĩa lớn là vợ chồng tôi đã tham gia ngay từ thời kỳ đầu tiên vào việc nuôi 120 em ở chùa Đức Sơn. Công việc đó chúng tôi sẽ tiếp tục. Năm tới, tôi đã liên hệ được với ông Giám đốc Tổng Công ty Apave tại Pháp. Sắp tới sẽ có 34 thành viên người Pháp đến Huế để tổ chức giúp học bổng cho các học sinh nghèo theo yêu cầu của họ ở hai trường Hai Bà Trưng và Quốc học.

PV: Xin cảm ơn ông! 

 Hữu Quyết - Sĩ  Bình,

Nhà Báo và Công Luận, Số 5 (134) 

 
 
Các bài Giữ hồn cho Huế khác
Các bài Giữ hồn cho Huế